Z kart historii sekcji: Lata 50-te

piątek, 17 Marzec, 2017

Lata 50-te

Początek lat 50-tych to w polskim sporcie wielka reorganizacja, polegająca na powołaniu do życia zrzeszeń i pionów sportowych. W 1950 roku finały mistrzostw Polski przeniesiono na okres letni, aby rozgrywać spotkania na otwartych boiskach. Natomiast zimą rozgrywany był Puchar Polski. Przyczyną tego była mała ilość hal sportowych, w których można było rozgrywać zawody w grach zespołowych. Postanowiono więc tak ułożyć program mistrzostw w koszykówce, piłce ręcznej i siatkówce by z sobą nie kolidowały, a hale sportowe zostały jak najlepiej wykorzystane.

1952.02.25 PS Puchar Polski
Wycinek z gazety z relacją z turnieju
w 1952 roku (źródło: Przegląd Sportowy)

W 1951 r. mistrzostwa Polski się nie odbyły, gdyż zrezygnowano z rywalizacji klubowej na rzecz rywalizacji zrzeszeń w ramach Spartakiady, co było związane z reorganizacją polskiego sportu. Najlepsza na Spartakiadzie okazała się Gwardia przed CWKS i reprezentacją AZS.

W pierwszym występie w Pucharze Polski w 1951 r. zorganizowanym w Warszawie przez Polski Związek Koszykówki, Siatkówki i Szczypiorniaka, „Wojskowi” zajęli 4 miejsce, a Puchar Polski zdobyli wówczas zawodnicy AZS-AWF Warszawa. Był to początek dominacji w walce o tytuł mistrza oraz zdobywcy Pucharu Polski dwóch zespołów z Warszawy. Hegemonia stołecznych zespołów na tronie mistrzostw Polski trwała od 1952 do 1970 roku, kiedy to w lidze triumfowały AZS-AWF Warszawa bądź CWKS (Legia) Warszawa. 19 tytułów z rzędu zdobyły kluby stołeczne! Pierwsze historyczne trofeum siatkarze Legii zdobyli w drugim występie w Pucharze Polski w 1952 r. „Wojskowi” wzmocnieni dwoma dawnymi graczami AZS – Leszkiem Grodeckim i Markiem Skierczyńskim oraz powołanym do wojska Aleksym Szołomickim wystąpili najpierw w turnieju półfinałowym 8 edycji rozgrywek siatkarskiego Pucharu Polski. W dwóch pierwszych meczach „Wojskowi” wygrali dość łatwo po 3:0 z Budowlanymi Wrocław oraz AZS-em Lublin. Ostatnim przeciwnikiem w spotkaniu decydującym o zajęciu pierwszego miejsca w grupie oraz awansie do turnieju finałowego był AZS Kraków. „Wojskowi” po zaciętej, pięciosetowej potyczce wygrali 3:2. Należy wspomnieć, że do 1998 r., punkty drużyna mogła zdobyć tylko po własnym serwisie, a sety grało się do 15. W turnieju finałowym w pierwszym spotkaniu CWKS pokonał 3:1 AZS Warszawa. Największe trudności nasz zespół prowadzony przez trenera Zygmunta Krzyżanowskiego miał w rywalizacji z gwardzistami z Wrocławia 3:2 i Warszawy 3:2, których to losy rozstrzygały się dopiero w piatym secie. Po trzech dniach rywalizacji i odniesieniu kompletu zwycięstw, historyczny pierwszy Puchar Polski dla Wojskowych pojechał do stolicy. Do zdobycia trofeum w dużej mierze przyczyniła się dobra gra Grodeckiego, Woźniczka oraz Bińkowskiego. W turnieju finałowym „Wojskowi” zagrali w składzie Marian Bińkowski, Wacław Policewicz, Zbigniew Woźniczka, Leszek Grodecki, Marek Skierczyński, Aleksy Szołomicki, Jerzy Król, Kazimierz Bińkowski, Wiktor Strelnikow, Jacek Busz, Stanisław Jarosiński, Wojciech Skoczylas, Romuald Mazurek oraz Andrzej Drozdowicz.

7-czerwca-02-1465167495
Siatkarze Legii na jednym z treningów w latach 50-tych (źródło: legia.com)

W tym samym sezonie „Wojskowi” po raz pierwszy stanęli na podium mistrzostw Polski. W turnieju finałowym tych rozgrywek rozgrywanym we Wroclawiu warszawiacy zajeli trzecią pozycję, ustępując wicemistrzowi Gwardii Wrocław oraz mistrzowi AZS-AWF Warszawa. Warto wspomnieć, że wszystkie spotkania turnieju finałowego trwały po pięć setów! Do sezonu 1953 zmagania o tytuł mistrza Polski były prowadzone w formie turnieju, który poprzedzany był eliminacjami w okręgach. W listopadzie 1953 r, przeprowadzono gruntowną reformę systemu rozgrywek o Mistrzostwo Polski. Decyzją Sekcji Piłki Siatkowej przy Głównym Komitecie Kultury Fizycznej, czyli organie zarządzającym siatkówką w czasach PRL (późniejszy Polski Związek Piłki Siatkowej – PZPS), w miejsce turnieju finałowego wprowadzono rozgrywki ligowe, którym nadano nazwę „Klasa wydzielona o Puchar GKKF”. Rozgrywki w klasie wydzielonej przeprowadzano w dwóch rundach oraz dodatkowo zespoły walczyły o Puchar Polski GKKF. Od sezonu 1954 do dzisiaj rywalizacja o miano najlepszej drużyny w Polsce toczona jest w formule ligowej. Do końca sezonu 1957 grano w niej systemem „wiosna-jesień. 30 czerwca 1957 r., czyli z chwilą formalnego utworzenia PZPS, nazwę tego poziomu przemianowano na I liga, z siatkarską centralą jako organizacją zarządczą i prowadzącą zmagania. Od sezonu 1957/1958 rywalizacja toczona była według modelu „jesień-wiosna”. Kolejne zmiany nazwy rozgrywek nastąpiły w sezonach 1990/1991 – 1999/2000 na I liga serii A, aż wreszcie od sezonu 2000/2001 do chwili obecnej nazwa rozgrywek zawodowych to PlusLiga (dawniej Polska Liga Siatkówki).

W kolejnej pucharowej edycji Pucharu Polski, broniący trofeum CWKS był wymieniany w roli faworyta tego turnieju. Jednak Puchar powędrował do akademików z Warszawy, pomimo że w bezpośredniej potyczce musieli uznać wyższość legionistów przegrywając 2:3. Mecz został uznany za jeden z najciekawszych po wojnie w Polsce, chociażby dlatego, że w piątym secie AZS prowadził 14:11. Dlaczego więc „Wojskowi” nie triumfowali w tych rozgrywkach? Otóż zawiedli na całej linii. Po pokonaniu najgroźniejszego rywala, do meczu z najsłabszym zespołem turnieju AZS Łódź przystąpili w rezerwowym składzie. Dopiero po przegraniu 2 pierwszych setów wpuścili na parkiet podstawowych graczy. Było już jednak za późno na odwrócenie losów spotkania. Porażka ta załamała siatkarzy Legii przez co nie wygrali już w tym turnieju żadnego spotkania.

1957 Trener wicemistrzów kraju - Stanisław PoburkaTrener Legii Warszawa – Stanisław Poburka (źródło: G. Mecner, Mistrzostwa Polski w Siatkówce 1929-2010)

W sezonie 1953/1954 „Wojskowi” zdobyli brązowy medal w rozgrywkach o siatkarski Puchar Polski GKKF w klasie wydzielonej. To był początek ciągu sukcesów stołecznego klubu, kiedy to przez 17 kolejnych sezonów CWKS nie schodził z podium rozgrywek ligowych o Mistrzostwo Polski. Od sezonu 1955 r. do końca lat 50-tych „Wojskowi” 6-krotnie stawali na podium Mistrzostw Polski, ustępując corocznie zespołowi AZS-AZF Warszawa.

Rozgrywki Klasy Wydzielonej w sezonie 1954/1955 tradycyjnie wygrała drużyna AZS-AWF, która w 11 spotkaniach przegrała… zaledwie 2 sety. Dość ciekawie wyglądała sytuacja wyłonienia wicemistrza rozgrywek, gdyż tak naprawdę nie wiadomo było kto zajął drugie miejsce Legia czy Gwardia. Otóż jak pisze Krzysztof Mecner w swojej książce „80 lat polskiej siatkówki”, wszystko za sprawą meczu rozegranego podczas turnieju w Krakowie między Gwardią a walczącą o utrzymanie drużyną AZS Łódź. Po dramatycznym spotkaniu sensacyjnie wygrał zespół z Łodzi 3:2. Arbiter meczu tak jednak tendencyjnie sędziował to spotkanie, że Gwardia zdecydowała się złożyć protest do Prezydium Sekcji Siatkówki GKKF. Przy wyniku 16:16 w piątym secie sędzia uznał 2 punkty zdobyte przez zespół AZS-u bezpośrednio z zagrywki, które łodzianie wykonali bez gwizdka. Prezydium nakazało mecz powtórzyć, ale łodzianie, którzy i tak nie utrzymali się lidze, na niego się nie stawili i Gwardia otrzymała punkty walkowerem na wagę wicemistrzowskiego tytułu. Tym sposobem legioniści prowadzeni przez Stanisława Poburka zdobyli „tylko” brązowy medal.

W kolejnym sezonie 1955/1956 Legia miała już silniejszą drużynę. Schlief, Szperling, Pindelski, Zabokrzecki, Grodecki i objawienie polskiej siatkówki Wojciech Rutkowski pewnie zajęli drugie miejsce w tabeli, wyprzedzając na podium Gwardię Wrocław.

1958-1959 Atakuje RutkowskiAtak Wojciecha Rutkowskiego z Legii (źródło: G. Mecner, Mistrzostwa Polski w Siatkówce 1929-2010)

Srebrny medal legioniści zdobyli również w kolejnym roku, ustępując tylko zespołowi AZS-AWF Warszawa. Zdobyte wicemistrzostwo w sezonie 1956/1957 „Wojskowi” było i tak sukcesem, gdyż po fatalnej grze na wiosnę i tylko pięciu zwycięstwach w jedenastu spotkaniach zajmowali odległe 7 miejsce po pierwszej części rozgrywek. Druga runda to przede wszystkim znakomita gra legionistów, którzy z siódmego miejsca awansowali na drugie i obronili wicemistrzostwo Polski.

„Do trzech razy sztuka”, tak motywowali się zawodnicy Legii przed rozpoczęciem nowego sezonu XXII rozgrywek mistrzostw Polski. W końcu mieli zdobyć wymarzone mistrzostwo Polski i zdetronizować warszawskich akademików. Pomóc w tym mieli dwaj nowi gracze sprowadzeni właśnie z AZS-AWF Stanisław Mazur i Zbigniew Jóźwiak. Rozgrywki były bardzo emocjonujące, a poziom obu drużyn był wyrównany. Legioniści dość słabo grali w I rundzie spotkań, po której zajmowali dopiero trzecie miejsce. Druga runda to już popis w ich wykonaniu gdy wygrali 10 z 11 spotkań. Ponadto wygrali obie bezpośrednie pojedynki z AZS 3:1 i 3:2. W efekcie zespół Legii zakończył sezon z 18 zwycięstwami i 4 porażkami. Taki sam bilans mieli akademicy, a o tytule decydowała więc różnica setów. Niestety legioniści przegrali mistrzostwo różnicą 5 setów na korzyść rywala i po raz trzeci z rzędu zajęli 2 miejsce w tabeli.

Legia po 3-krotnym zajęciu 2 miejsca w tabeli miała nadzieję na odmianę losu w kolejnym sezonie 1958/1959 i sukces w postaci zdobycia premierowego mistrzostwa Polski. Spodziewano się podobnej rywalizacji pomiędzy warszawskimi zespołami jak w poprzednim sezonie, tym bardziej że przystąpiły one do rozgrywek w identycznych zestawieniach. Jednak w tym sezonie zespół AZS-AWF grał rewelacyjnie przez cały sezon i na 22 rozegrane spotkania zwyciężył… 21 razy. Prowadzili w tabeli od początku rozgrywek do ich końca. Legioniści tym razem grali bardzo nierówno i wyraźnie ustępowali pola odwiecznemu rywalowi. Przegrywając oba derbowe spotkania po raz kolejny musieli zadowolić się tylko… wicemistrzostwem.

Siatkarze Legii w 1959 rokuSiatkarze Legii w 1959 roku (źródło: „Legia 1916 – 1966. Historia, wspomnienia, fakty”)

W ostatnim sezonie tej dekady legioniści na czele z Wojciechem Rutkowskim zdobyli „tylko” brązowy medal mistrzostw Polski uznając wyższość AZS-AZW i Górnika Katowice. W reaktywowanych rozgrywkach Pucharu Polski zajęli wówczas drugie miejsce, a puchar wywalczyli siatkarze rewelacji sezonu Górnika Katowice.

W pierwszych latach istnienia sekcji siatkarze nie posiadali własnej hali gdzie mogliby trenować i rozgrywać swoje mecze. Zmieniło się to dopiero w 1956 roku, kiedy Centralny Wojskowy Klub Sportowy odbudował ze zniszczonej ujeżdżalni obiekt przy ulicy 29 Listopada 3a. Hale siatkarze dzielili wraz z koszykarzami przez prawie 36 lat. Po remoncie generalnym całego obiektu na początku lat 60-tych w hali oprócz szatni znajdowała się sala gimnastyczna oraz jedno boisko, na którym rozgrywali swoje mecze siatkarze i koszykarze. Drewniane trybuny optymalnie mogły pomieścić 500 widzów.

Lata 50-te dla sekcji siatkówki Legii Warszawa przyniosły pierwsze sukcesy na arenie krajowej. Legioniści szybko dołączyli do czołówki zespołów siatkarskich w Polsce i wraz z zespołem AZS-AWF zdominowali tę dekadę. W tym okresie „Wojskowi” wywalczyli 4 wicemistrzostwa Polski, 3-krotnie zdobywali brązowe medale oraz raz Puchar Polski.

Najlepsze lata miały właśnie nadejść… Historia i sukcesy z lat 60-tych już wkrótce. Zapraszamy!

Autor: Marcin Brykała

Partnerzy

Miasto Stołeczne Warszawa logotaxpert logosportidea